Voorouder van alle honden. Tamme wolven nabij mensenkampen overleefden beter — selectie begint. Het domesticatiesyndroom verandert oren, staart en gedrag over generaties.

Kleiner en tamder dan de wolf. Oren beginnen te hangen — het eerste zichtbare teken van domesticatie. De Basenji en Dingo geven vandaag nog de beste indruk van dit type.

Slank, lang en razendsnel. Gefokt op zichtvermogen en snelheid voor de jacht op gazellen en hazen. Vroegste afbeeldingen in Egypte en Mesopotamië.

In België en Nederland trokken honden vierwielige karren voor marktlieden, bakkers en melkboeren. De hond werd gespannen ónder het karonderstel — niet ervoor zoals een paard. Vlaamse trekkers waren geliefd vanwege hun kracht en rustiger karakter. In België verboden in 1900, in Nederland later afgeschaft.

Alert, wendbaar en gehoorzaam. Sterk kudde-instinct — drijft zonder te bijten. Dubbellaagse vacht voor wind en regen. Herdershonden zijn de slimste werkhonden die ooit gefokt zijn.

Voor het eerst worden rassen officieel vastgelegd in standaarden. Stamboom verplicht voor erkenning. Explosie van types — van werkhond naar statussymbool. In 100 jaar meer dan 200 nieuwe rassen.

Primair metgezel, geen werktaak meer. Leeft binnenshuis, gaat mee op vakantie, krijgt speciaalvoer en een verzekering. 40.000 jaar later — nog steeds Canis lupus familiaris. Nu op de bank.