Je hebt de pup net thuis, je bent nog maar net gewend aan de nachtelijke uitlaatrondjes — en dan is er al een afspraak bij de dierenarts. Vaccinaties en wormkuren klinken als een formaliteit, maar ze zijn het fundament onder de gezondheid van je hond. Dit artikel legt uit welk schema er bestaat, waarom de timing ertoe doet, en wat je kunt doen als je een prik of kuur hebt gemist.
Waarom vaccineren zo vroeg begint
Pups worden geboren met antistoffen van hun moeder, via het kolostrum (de eerste melk). Die 'moederlijke immuniteit' beschermt hen de eerste levensweken — maar begint al snel af te nemen. Ergens tussen de 6 en 16 weken valt die bescherming weg, en in die periode is de pup kwetsbaar.
Het lastige: je weet niet precies wanneer bij jóuw pup de bescherming wegvalt. Vandaar dat vaccinaties in een reeks worden gegeven: meerdere prikken op verschillende momenten verhogen de kans dat er altijd minstens één 'raak' zit op het moment dat zijn eigen immuunsysteem de stok overneemt.
Het basisvaccinatieschema
In Nederland is er geen wettelijke verplichting voor de meeste hondenvaccins, maar er zijn wel sterk aanbevolen 'kernvaccins':
- Hondenziekte (distemper) — ernstige, vaak dodelijke virusziekte
- Parvo (parvovirus) — extreem besmettelijk, hoge sterfte bij onbehandelde pups
- Hepatitis (adenovirus) — leverschade
- Leptospirose — bacteriële ziekte, ook overdraagbaar op mensen
Het standaard schema ziet er als volgt uit:
- 6-8 weken: eerste vaccinatie (parvo + distemper + hepatitis)
- 10-12 weken: tweede vaccinatie (herhaling + leptospirose)
- 14-16 weken: derde vaccinatie (afsluiting basisreeks)
- 12-15 maanden: boostervaccinatie
Na de basisreeks geldt voor de meeste vaccins een herhalingsschema van elke 1 tot 3 jaar, afhankelijk van het vaccin en het advies van jouw dierenarts.
Wat kost het?
In april 2026 liggen de kosten van een volledig vaccinatieschema voor een pup gemiddeld tussen de 120 en 200 euro, inclusief de dierenartsconsultaties. Dat verschilt per regio en praktijk. Een hondenverzekering dekt vaccinaties lang niet altijd — check dit van tevoren als je er een hebt.
Los van vaccinaties betaal je ook voor het chippen (als het niet al door de fokker is gedaan) en de registratie in een chipsdatabank — verplicht in Nederland. Kosten: ongeveer 30 tot 50 euro.
Wormkuren: ook zonder zichtbare wormen
Veel pups hebben bij aankomst al wormen — ze worden er geboren mee, via de placenta of de moedermelk. Dat klinkt beangstigend maar is normaal. Het maakt wormkuren geen optionele extra maar een basiszorg.
Het standaard schema voor wormkuren:
- 2, 4, 6, 8 weken (bij fokker): eerste kuren (verantwoordelijkheid fokker)
- Elke 4 weken tot 6 maanden oud: bij nieuwe eigenaar
- Daarna: elke 3 maanden, of vaker bij risico (contact met kinderen, jacht, rauw vlees eten)
Wormkuren zijn te koop bij de dierenarts of via dierenbenodigdheden, maar let op: er is een verschil in werkzaamheid. Brede-spectrum ontwormmiddelen (die ook een combinatie van lintworm, spoelworm en haakworm bestrijden) zijn betrouwbaarder dan smalle middelen. Vraag je dierenarts welke ze aanbevelen voor jouw situatie.
Vlooien- en tekenwering
Niet technisch een vaccinatie, maar wél preventief en wél urgent: vlooien- en tekenwering. Teken kunnen de ziekte van Lyme overdragen en dat ook al bij pups doen. Vlooien veroorzaken jeuk, huidirritatie en kunnen lintworm overbrengen.
Er zijn pipetten, tabletten en halsbanden. Je dierenarts adviseert wat geschikt is voor de leeftijd van jouw pup — sommige middelen zijn pas veilig vanaf 8 weken, anderen pas vanaf 3 maanden.
Na de vaccinatie: wat is normaal?
Na een prik kan je pup 1 tot 2 dagen wat slapper zijn, minder eten of licht koorts hebben. Dat is een normale immuunreactie. Geen reden tot alarm. Wat wel reden tot bellen met de dierenarts is: hevige zwelling op de injectieplaats, moeite met ademhalen, braken of extreme apathie binnen een uur na de vaccinatie.
Wat als je een vaccinatie mist?
Dan bepaal je samen met de dierenarts wat de beste stap is. Soms moet de reeks opnieuw beginnen, soms volstaat een inhaalvaccinatie. Het is nooit te laat om te beginnen — maar hoe langer het uitgesteld wordt, hoe kwetsbaarder je pup is, zeker voor parvo (dat maanden in de bodem kan overleven).
Lees ook wat de eerste zeven dagen thuis allemaal inhouden en wanneer je de eerste dierenarts-afspraak het beste inplant. En als je pup meer symptomen laat zien dan je verwacht na een kuur of prik, gebruik dan de klachtenchecker om in te schatten of er iets speelt.