Het is april 2026, het seizoen is volop begonnen en teken zijn bijna overal actief — van de bosrand tot je eigen tuin. Een teek vindt je hond een ideale gastheer: warme huid, goede doorbloeding en genoeg plekken om zich te verstoppen. Het gevaar zit niet in de teek zelf, maar in de ziekteverwekkers die ze kunnen overdragen, waaronder de bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt. In dit artikel lees je hoe je preventief werkt, een teek correct verwijdert en herkent wanneer een dierenarts nodig is.
Waarom teken gevaarlijk kunnen zijn
Teken zijn spinachtigen die zich vastzuigen in de huid om bloed te drinken. Tijdens het zuigen kunnen ze bacteriën, virussen of parasieten overdragen. In Nederland is de meest bekende risicofactor Borrelia burgdorferi, de bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt. Infectie vindt pas plaats als de teek lang genoeg vastzit — bij Lyme zijn dat typisch twaalf tot vierentwintig uur. Snel verwijderen verkleint het risico dus aanzienlijk.
Andere overdraagbare aandoeningen zijn anaplasmose en, in warmere klimaatzones, babesiose (bloedparasieten). Honden die regelmatig in het buitenland reizen lopen extra risico. Raadpleeg bij reizen altijd je dierenarts over extra bescherming.
Risicogebieden en seizoen
Teken leven in hoog gras, struiken, bosranden en heide. Ze zitten niet in bomen — die mythe klopt niet. Ze kruipen omhoog vanaf de grond en wachten op een voorbijlopende gastheer. De piekperioden zijn maart tot november, maar bij zachte winters zijn teken het hele jaar actief. Zelfs een stadspark kan tekengebied zijn.
Na elke wandeling door natuur of hoog gras is het een goede gewoonte om je hond te controleren. Favoriete verstopplekken: tussen de tenen, in de oksels, in de liezen, rondom de oren en onder de staart. Bij kortharige honden zijn ze met het blote oog te zien; bij langharige rassen helpt het om de vacht te parteren.
Preventie: welke middelen werken?
Er zijn verschillende categorieën tekenpreventie:
- Spot-on pipetten — maandelijks aan te brengen op de huid in de nek. Werken afstotend of doden de teek na bijten. Populaire werkzame stoffen zijn permethrin (niet voor katten!), fipronil en fluralaner.
- Tekenhalsbanden — afgiftehalsbanden met een werkingsduur van vier tot acht maanden. Voordeel: continu bescherming. Nadeel: werking neemt af als de halsband nat wordt of losraakt.
- Tabletten en kauwstrips — systemische middelen (isoxazolinen) die de teek doden zodra ze begint te zuigen. Recept van de dierenarts vereist. Geschikt voor zwemmende honden.
- Sprays — extra bescherming bij uitstapjes in risicogebied, ook te gebruiken als aanvulling op andere middelen.
Geen enkel middel biedt honderd procent bescherming. Dagelijkse controle blijft altijd noodzakelijk. Bekijk ook ons anti-parasieten overzicht om tekenpreventie slim te combineren met vlooien- en wormbehandeling.
Een teek verwijderen: stap voor stap
Gebruik een tekentang of tekenkaart, geen pincet (kans op knijpen en inhoud terugduwen is groter). Geen alcohol, vaseline of vuurwerk — die methoden laten de teek extra speeksel lozen.
- Grijp de teek zo dicht mogelijk bij de huid, zonder te knijpen.
- Trek rustig en recht omhoog — draai niet, of draai alleen als je instrument dat aangeeft.
- Controleer of de kop mee is gekomen. Een achtergebleven kop kan infecteren.
- Ontsmet de huidplek met jodium of een ontsmettingsmiddel.
- Noteer datum en vindplaats.
Bewaar de teek eventueel in een potje met een druppel alcohol als je het later wilt laten testen — hoewel testen van de teek zelf geen standaard veterinair protocol is in Nederland.
Na verwijdering: wat te bewaken
Houd de plek de komende weken in de gaten. Tekenen die je naar de dierenarts moeten sturen:
- Een rode ring rondom de beet (klassiek Lyme-teken bij mensen, minder duidelijk bij honden)
- Lamheid, gewrichtszwelling of stijfheid in de weken na een tekenbeet
- Algehele malaise, koorts of eetlustverlies
- Vergrote lymfeklieren
Lyme bij honden is behandelbaar met antibiotica, maar alleen als het vroeg wordt vastgesteld. Bij twijfel over de klachten van je hond helpt de Klachtenchecker je inschatten hoe dringend een bezoek is. Dit artikel vervangt geen veterinair advies — bij twijfel altijd bellen met je dierenarts.
Vaccinatie tegen Lyme: bestaat dat?
In de VS is een Lyme-vaccin voor honden beschikbaar en ingeburgerd. In Nederland is het aanbod beperkter en niet opgenomen in het standaard vaccinatieschema. Vraag je dierenarts naar de actuele situatie en of vaccinatie zinvol is voor jouw hond, zeker als je regelmatig in risicogebied loopt. Meer over vaccinaties lees je in ons artikel over het vaccinatieschema voor honden.