Trucjes hebben een slechte reputatie. 'Dat zijn toch kunstjes?' Maar bekijk het anders: elk trucje is een trainingssessie waarin je hond leert te luisteren, te focussen en te communiceren met jou. Een hond die twintig trucjes kent, is een hond die gewend is naar je te kijken, te nadenken en samen met jou iets te doen. Dat spill over naar de rest van zijn gedrag. En het is gewoon leuk — voor jou, voor hem, en voor iedereen die het ziet. Dit zijn tien trucjes die je thuis kunt aanleren, met eerlijke tijdinschatting erbij.
Voordat je begint: twee vuistregels
Eén: bouw altijd op een al bekende vaardigheid. 'Geef pootje' is makkelijker als 'zit' al automatisch is. 'Dood spelen' gaat sneller als 'lig' een solide basis heeft. Kennis de basiscommando's nog niet? Begin dan bij de vijf basiscommando's.
Twee: hou sessies kort. Drie tot vijf minuten per sessie, twee of drie keer per dag. Stop altijd op een succes. Frustratie — bij de hond of bij jou — is het signaal om te pauzeren.
1. Geef pootje
Niveau: makkelijk. Tijdsinschatting: 1-3 dagen.
Laat je hond zitten. Houd een snoepje in je gesloten vuist voor zijn neus. De meeste honden proberen het snoepje te pakken met hun mond en daarna met hun poot. Zodra de poot je hand aanraakt, open je je hand en geef je het snoepje. Herhaal. Voeg na tien successen het woord 'pootje' toe. Vervolgens train je hem om zijn poot te geven op een open, uitgestoken hand.
2. Draai (spinnetje)
Niveau: makkelijk. Tijdsinschatting: 3-5 dagen.
Leid je hond met een snoepje in een cirkel — houd het snoepje bij zijn neus en beweeg het langzaam in een rondje. Zodra hij de cirkel compleet heeft, klik of zeg 'ja' en beloon. Herhaal. Voeg het woord 'draai' of 'rond' toe. Later maak je de handbweging kleiner tot het een subtiel gebaar is.
3. Dood spelen
Niveau: middel. Tijdsinschatting: 1-2 weken.
Dit trucje bouwt op 'lig' en vereist dat de hond volledig op zijn zij gaat liggen en stil blijft. Begin vanuit 'lig': leid zijn hoofd met een snoepje naar de grond totdat hij op zijn zij valt. Beloon zodra hij plat ligt. Voeg 'dood' of 'bang' toe als commando. Verhoog de duur langzaam: eerst één seconde, dan vijf, dan tien. Het gebaar (vinger als pistool) voeg je toe zodra het gedrag betrouwbaar is.
4. Tussen de benen lopen
Niveau: makkelijk-middel. Tijdsinschatting: 1 week.
Sta met gespreide benen. Houd een snoepje aan de ene kant van je benen. Lokk je hond er doorheen en beloon zodra hij door de tunnel is. Oefen richting veranderen. Daarna kun je het combineren: slalom door je benen terwijl je loopt.
5. Sprong door armen
Niveau: middel. Tijdsinschatting: 1-2 weken.
Maak een lus van je armen, laag bij de grond. Lokk je hond door de lus met een snoepje. Beloon. Verhoog langzaam de hoogte van de lus. Gebruik alleen bij honden zonder gewrichtsproblemen en nooit bij puppies jonger dan achttien maanden — de groeiplaten zijn dan nog open.
6. Op een doos of schijf staan
Niveau: makkelijk. Tijdsinschatting: 3-7 dagen.
Leg een stabiele plank, bakje of schijf op de grond. Lokk je hond erop met een snoepje. Beloon zodra zijn voorpoten erop staan. Later voor alle vier de poten. Dit klinkt simpel, maar het bouwt lichaamsbesef en vertrouwen in nieuwe objecten. Het is ook de basis van platforms in agility.
7. Breng me X
Niveau: moeilijk. Tijdsinschatting: 3-6 weken.
Vraag je hond een specifiek object te brengen — je schoenen, de afstandsbediening, zijn speelgoed. Eerst leer je hem één object kennen op naam (herhaal de naam tientallen keren terwijl je ermee speelt). Dan leg je het neer en vraag je hem het te brengen. Later voeg je een tweede object toe en vraag je hem te onderscheiden. Dit klinkt als een truc maar is eigenlijk taaltraining.
8. Verberg je ogen (schaamte-truc)
Niveau: middel. Tijdsinschatting: 1-2 weken.
Plak een heel klein stukje tape op de neus van je hond. Zijn reflex is om zijn poot naar zijn neus te brengen. Klik precies op dat moment en beloon. Voeg het woord 'schaam' of 'foei' toe. Na een week haal je de tape weg en herhaal je het commando met het handgebaar — de meeste honden vertonen de handbeweging dan ook zonder tape.
9. Achteruitlopen
Niveau: middel. Tijdsinschatting: 1-2 weken.
Loop zelf op je hond af zodat hij automatisch achteruitwijkt. Klik en beloon voor elke stap achteruit. Doe dit langs een muur zodat hij recht achteruit loopt. Voeg het woord 'achteruit' toe. Dit is een geweldige oefening voor lichaamscoördinatie en zelfbewustzijn van de achterpoten.
10. Mandje (spullen opruimen)
Niveau: moeilijk. Tijdsinschatting: 3-6 weken.
Combinatie van apporteren en 'loslaten boven een doel'. Stap 1: leer je hond een speelgoed te pakken. Stap 2: leer 'los' boven een mand (hou het speelgoed boven de mand en laat hem loslaten — klik zodra het in de mand valt). Stap 3: combineer. Stap 4: breid uit met meerdere objecten. Dit is een van de meest indrukwekkende trucjes en vraagt echt een geïntegreerde aanpak.
Variatie is de sleutel
Train niet elke dag hetzelfde trucje. Wissel af, herhaal eerdere trucjes ter consolidatie, en introduceer regelmatig iets nieuws. Een hond die gewend is aan nieuw leren, leert steeds sneller. Gebruik de voercalculator om trainingsbeloningen bij te houden, en bekijk klikkertraining als je de timing van je beloningen wilt aanscherpen.